arty z netu

Ipekakuana, korzeń krzewu Cephaelis ipecacuanha z rodziny Rubiaceae. Ojczyzną tej rośliny są ciemne, wilgotne lasy Brazylii, skąd też najwięcej korzeń ten bywa wywożony. Na początku XX. wieku rozpoczęto uprawę ipekakuany w Indiach (Sikkim, Dardżiling).

Korzeń rośliny jest cienki, pomarszczony i pokrzywiony, zawiera alkaloid emetynę, kwas ipekakuanowy i alkaloidy: cefaelinę i psychotrynę. Ipekakuana jest ważnym środkiem lekarskim. Do celów leczniczych przygotowuje się w postaci proszku wyłącznie z kory korzenia; powinna zawierać 2% alkaloidów.

Smak ma gorzki, wstrętny; zażyta w małych ilościach działa pobudzająco na błonę śluzową dróg oddechowych; w większych ilościach sprowadza wymioty.

Yerba mate (Ilex paraguariensis) to wiecznie zielony krzew południowoamerykański (Argentyna, południowa Brazylia, Paragwaj i Urugwaj; naturalizowany w Teksasie).

Zwany herbatą jezuitów, ponieważ to właśnie jezuiccy misjonarze zaczęli go uprawiać na większa skalę, z braku prawdziwej herbaty. Wkrótce pod uprawy mate wykarczowano olbrzymie połacie lasów deszczowych. Co ciekawe, dziś duża część upraw jest w rękach osób pochodzenia polskiego!

Krzew mate dochodzi do 6 m wysokości, ma duże liście, białe kwiaty i czerwone owoce. Liście zbiera się (często z małymi gałązkami), by produkować z nich napój, który jest głównym napojem Ameryki Południowej.

Mate czasem uchodzi za bezkofeinową namiastkę herbaty, ale to nieprawda. Mate zawiera kofeinę, choć w mniejszej ilości niż kawa czy herbata (ok. 50 mg na szklankę).

Mate działa stymulująco i zawiera dużo korzystnych pierwiastków śladowych, co ciekawe, jej picie wzmaga stymulujące działanie innych substancji “dających kopa”, a nie zaburza snu. Ma silne działanie diuretyczne, wspomaga ukłąd odpornościowy, oczyszcza krew, tonizuje układ nerwowy i - uwaga - POMAGA WALCZYĆ Z APETYTEM!

ODCHUDZANIE

Mate zawiera dużo magnezu, manganu i potasu - połączenie bardzo korzystne, jeżeli stosujesz dietę wysokobiałkową, zaburzającą równowagę elektrolitową organizmu lub gdy stosujesz środki przeczyszczające. Zawiera też polifenole podobne do tych w zielonej herbacie. Kofeina jako taka nie stymuluje chudnięcia, jedynie go wspomaga, zwiększając aktywność grubaska…

SPOSÓB PICIA

Mate parzy się w dzbanku i pije bardzo gorącą przez złotą lub pozłacaną (posrebrzaną) rurkę przez cały boży dzień - tak każe tradycja. Jednakże ze zdrowotnego punktu widzenia powinno się ją pić tylko raz dziennie. Amerykańska agencja Food and Drug Administration zalicza mate do substancji generalnie bezpiecznych, choć niektóre doniesienia sugerują, że zwyczaj picia jej bardzo gorącej może być przyczyną zmian nowotworowych przełyku. Dlatego należy ją pić umiarkowanie często i niezbyt gorącą. Tak właśnie robię ja - bardzo szybko przywykłam do dziwnego, ziołowego smaku i bardzo pasuje mi świeżość, jaką napój pozostawia w ustach.

IPOMOEA THOMSONIANA

Ipomoea, wilec, rodzaj roślin kwiatowych z rodziny powojowatych. Obejmuje kilkaset gatunków roślin drzewiastych lub zielnych, występujących w obszarach tropikalnych i podtropikalnych; wiele gatunków jest ozdobnymi pnączami.

Ipomoea batatas rośnie w południowej Ameryce (Brazylii) i jest licznie uprawiana dla jadalnych podziemnych bulw pędowych, zawierających mączkę, tzw. batatów.

Ipomoea pescaprae jest rośliną bardzo rozpowszechnioną na wybrzeżach oceanu Indyjskiego, a Ipomoea brasiliensis na wybrzeżach oceanu Atlantyckiego.

Ipomoea purpurea z Ameryki Południowej jest bardzo rozpowszechnionym ozdobnym pnączem.

Ipomoea purga (syn. Ipomoea jalapa), rośnie w wilgotnych lasach Meksyku i Ameryki Środkowej; korzenie jej o smaku słodkawym i mdłej woni noszą nazwę jalapy i są środkiem przeczyszczającym. Zawierają one 12—18% żywicy, której główną częścią składową jest konwolwulina (ang. convolvulin) ; od niej zależy działanie rozwalniające jalapy.

Zmartwychwstanka (Anastatica hierochuntica) to gatunek rośliny z rodziny krzyżowych; należy do roślin zwanych różami jerychońskimi (od miasta Jerycho w Palestynie).

Jest to drobna zielna roślina, efemeryczna, rozwijająca się tylko przez jeden okres wegetacji, odpowiadająca naszym roślinom jednorocznym. Pęd jej rozgałęzia się u dołu, wydaje kwiaty i owoce, po czym cały zasycha i tworzy rodzaj kłębka z zamkniętymi wewnątrz owocami; z chwilą gdy dostanie się w miejsce wilgotne, pęd wskutek pochłaniania wody pęcznieje i sprawia wrażenie, jak gdyby roślina rozwijała się i „rozkwitała”.

Dojrzewanie nasion przypada na porę roku absolutnie suchą, roślina więc zasychając i kurcząc się, przytrzymuje niejako nasiona i przechowuje do nastania pory deszczowej. Gdy po miesiącach spadnie pierwszy deszcz, otwierają się skręcone gałązki - to pora wysiewu nasion.

Jest to roślina pustynna Egiptu, Syrii i Palestyny (tylko na brzegach morza Martwego). Mnisi palestyńscy uważali „rozkwitanie” rośliny za cud, powodowany bliskością świętych miast; mniemanie to przeniosło się do Europy. Utarty pogląd, że zaschła roślina zostaje przenoszona na dalekie przestrzenie, jest błędny.