arty z netu

Alfons Mucha - malarz i ilustrator czeski, ur. w 1860 r. na Morawach. Studiował malarstwo w Pradze i Monachium. Ok. 1900 r. osiadł w Paryżu, gdzie brał żywy udział w malarskim ruchu modernistycznym.

Zasłynął jako ilustrator, dekorator i twórca oryginalnych afiszy, w tym teatralnych, np. z Heleną Modrzejewską. Wtedy też stworzył wzornik przedmiotów codziennego użytku, jak sztućce, listy, karty menu, który miał pokazać, że secesję można zastosować do wszystkich dziedzin życia. Eksponaty z tej kolekcji można znaleźć na parterze. Naprawdę warto!

Ilustrował cykl nowel Anatola France’a pod tyt. „Clio”. W 1910 r. wrócił do Czechosłowacji, gdzie poświęcił się malarstwu historycznemu. Ten okres jego działalności twórczej jest mniej znany (i moim zdaniem mniej strawny). Obrazy z tego okresu są wystawione na piętrze.

W 1928 r. wystawił w Pradze szereg obrazów p. t. „Epopeja słowiańska”, w której przedstawia najważniejsze epizody historii Słowian. Na wystawie można zobaczyć kilka obrazów z tego cyklu, w tym “Pieśń Bohemii”, która moim zdaniem zatrąca o kicz.

Zmartwychwstanka (Anastatica hierochuntica) to gatunek rośliny z rodziny krzyżowych; należy do roślin zwanych różami jerychońskimi (od miasta Jerycho w Palestynie).

Jest to drobna zielna roślina, efemeryczna, rozwijająca się tylko przez jeden okres wegetacji, odpowiadająca naszym roślinom jednorocznym. Pęd jej rozgałęzia się u dołu, wydaje kwiaty i owoce, po czym cały zasycha i tworzy rodzaj kłębka z zamkniętymi wewnątrz owocami; z chwilą gdy dostanie się w miejsce wilgotne, pęd wskutek pochłaniania wody pęcznieje i sprawia wrażenie, jak gdyby roślina rozwijała się i „rozkwitała”.

Dojrzewanie nasion przypada na porę roku absolutnie suchą, roślina więc zasychając i kurcząc się, przytrzymuje niejako nasiona i przechowuje do nastania pory deszczowej. Gdy po miesiącach spadnie pierwszy deszcz, otwierają się skręcone gałązki - to pora wysiewu nasion.

Jest to roślina pustynna Egiptu, Syrii i Palestyny (tylko na brzegach morza Martwego). Mnisi palestyńscy uważali „rozkwitanie” rośliny za cud, powodowany bliskością świętych miast; mniemanie to przeniosło się do Europy. Utarty pogląd, że zaschła roślina zostaje przenoszona na dalekie przestrzenie, jest błędny.

Oto co pisze o niej Anne Bancroft, w swej książce The Luminous Vision (Świetlista wizja):

Jej niezwykłe i tajemnicze objawienia równe były jej rozważnemu i poprzedzonemu medytacją rozumieniu ich […] Była anachoretką — pustelnicą żyjącą w celi wybudowanej przy kościele w Norwich. […] Jej cela musiała mieć co najmniej dwa okna. Jedno z nich wychodziło na wnętrze kościoła, tak że mogła uczestniczyć we wszystkich mszach, drugie zaś otwierało się na świat zewnętrzny. Ludzie, którzy potrzebowali rady lub pocieszenia mogli przychodzić do jej ”zewnętrznego” okna, w ten sposób pustelnica stykała się z życiem miasta. Kiedy medytowała i nie chciała, by jej przeszkadzano, okno to zasłaniane było kotarą z wyhaftowanym na niej krzyżem. Bez wątpienia odwiedzało ją wielu ludzi: Norwich było w owym czasie miastem drugim co do wielkości (po Londynie).

Anachoretami (z greckiego) nazywano pustelników i samotników oddanych medytacjom religijnym. W Indiach anachoreci znani są od bardzo dawnych czasów, jeszcze przed Buddą. Chrześcijańscy anachoreci pojawili się koło 300 r n.e., w Egipcie, Syrii, potem w Palestynie. Gromadzili koło siebie uczniów, niektórzy umartwiali ciało łańcuchami i kajdanami, wyszukiwali najdziksze okolice na pobyt, stosowali ścisły post i odziewali się niedostatecznie lub też przyjmowali nienaturalne postawy, w których pozostawali latami (stylici).

Z czasem przeminęła pierwotna gorliwość i zapał pustelników i anachoretów, a Kościół sam ustanowił łagodniejsze formy życia w odosobnieniu dla cenobitów, czyli mnichów.

Keywords: pustelnik, abachoreta, religia, kościół, chrześcijaństwo, pustelnictwo

Muzykę można wyłączyć klikając na ikonę głośnika…

Winter 2007, originally uploaded by Didixi.

Na jej czele stoją dwa dzieła historyczne, napisane chińskimi ideogramami: „Kojiki” („Dzieje starożytne”, ukończone w r. 712 n.e., sięgające od doby bogów i bohaterów aż do 628 n.e.) i „Nihongi” (ilustracja po prawej) („Roczniki japońskie”, ukończone w r. 720, sięgające r. 696)

Wy­nikiem ruchu narodowego był zbiór pieśni „Manyoshu” („dziesięć tysięcy listków”, przez Yakamochi, 759, nieukończony). Przykładami dawnej liryki japońskiej są „Kokinshu” („Dawne i nowe poezje”), w których najwybitniejszymi poe­tami są Narihira (825—880) i Tsurayuki (882— 946), jeden z redaktorów, jako autor „Tosanikki” („Dziennik z Tosa”), również pierwszy japoński prozaik, posługujący się pismem japońskim.

Krótkie poezje japoń­skie przybrały formę pięciowierszową, zwaną „tanka” (5 + 7 + 5 + 7 -f, 7 zgłosek), dalszym jej zwężeniem „haikai” (haiku) (5 + 7 + 5 zgłosek.)

Pierwszymi pomnikami epiki były romantyczne „Monogataris” (X—XIII. w.); jeden z najpierwszych: „Ise-Monogatari” opowiada losy poety Narihira; najsławniejszy to „Genji-Monogatari” pani Murasaki Shikibu (ok. 1000) (ilustracja po lewej) , kla­syczne arcydzieło prozy japońskiej. Rodzajem epopei ludowej jest „Heike - Monogatari” (XIII. w.).

Liryka i epika upadają w XVII wieku, ustępując ruchowi literacko-naukowemu. Na miejsce buddyjskiej mistyki i scholastyki średniowiecza, pod wpływem chińskim, powstaje neokonfucjanizm, przechodzący podobne koleje jak nowa środkowo-europejska filozofia tych czasów.

Ihara Saikaku (1642-93)toruje drogi powieści, a na szczyt wznosi ją Kyokutei Bakin (1767—1848). Głównymi przedstawicielami działalności krytycznej, zwiastującej nadejście odrodze­nia, są Karno Mabuchi (1697—1769) i jego uczeń Motoori Norinaga (1730—1801).

Dramat, wywo­dzący się z komicznych intermediów w religij­nych misteriach szintoistycznych oraz z wzorów chińskich rozwija się szczególnie w XVII i XVIII w. Japońskim Szekspirem i Molierem zarazem jest Chikamatsu Monzaeuion (1653-1724). Uprawiane są też tzw. „no”, zbliżone do dawnych oper europejskich (sięgające X. w., do szczytu dochodzące w XV. w.), oraz deklamacyjne „Joruri”, a także teatr marionetek.

Modernizm japoński rozpoczął się ok. 1880 pod wpływem europejskim, zwłaszcza an­gielskim. Tłumaczy się autorów obcych, Tsubouchi Yuzo (piszący pod pseudonimem Tsubouchi Shoyo, po prawej), powieściopisarz i poeta dra­matyczny, pisze rozprawę o duchu literatury powieściowej, a Toyama Masakazu, Yatabe Ryokichi i Tetsujiro Inouye wydają swe „Poezje w nowym stylu” (Shintaishisho).

Kawakami, za­łożyciel „Soshi Shibai” („Młoda scena”) prze­kształca teatr japoński na wzór europejski. Nowo­czesna literatura filozoficzna i naukowa znajdują się wówczas pod wpływem europejskim, choć, zwłaszcza w środowiskach buddyjskich, przejawiają się dążenia do nawiązani łączności z tradycją narodową.

Nabyłam sobie drogą kupna antologię wierszy w przekładzie Barańczaka pt. “Fioletowa krowa”. To oczywiście antologia wierszy żartobliwych, znałam ją już z pierwszego wydania, ale pożyczona na 2 tygodnie nie zaspokoiła w pełni moich potrzeb duchowych.

Teraz jestem szczęśliwą posiadaczką fioletowej krowy i gdy tylko czuję się paskudnie, jak dziś, gdy patrzę sobie na chamstwo i arogancję naszej nowej lepszej władzy - sięgam po tę książkę, żeby się wyluzować. A oto limeryk w przekładzie Barańczaka:

W środku pampy śpiewał gaucho Bruno:
“Dźwięcz, gitary mej miłosna struno!
Podnieca mnie i dama,
I pastuch, kawał chama,
Ale lama to numero uno!”

Key words: fioletowa krowa poezja stanisław barańczak limeryk limeryki antologia  

Pierwszych sygnatariuszy deklaracji założycielskiej KOR-u było czternastu. Wszystkie te nazwiska są dziś znane, jeśli nie całemu społeczeństwu, to przynajmniej tej jego części, która żywo interesuje się życiem publicznym. We wrześniu 1976 roku niektóre z nich mówiły coś tylko nielicznym. Zróbmy przegląd tych osób: kto jest kto, jakie biografie miały stanowić o kapitale społecznego zaufania?
Jerzy Andrzejewski. Pisarz. W latach poprzedzających KOR zapisał się w pamięci społecznej jako inicjator i sygnatariusz listów protestacyjnych. W okresie istnienia KOR-u związał się też jako współredaktor z niecenzuralnym kwartalnikiem literackim “Zapis”.
Stanisław Barańczak. Poeta, historyków i teoretyków literatury młodego pokolenia, dr. Stale zamieszkały w Poznaniu, stał się jakby przedstawicielem KOR-u w Wielkopolsce. Podobnie jak Jerzy Andrzejewski znalazł się w redakcji “Zapisu”. W okresie posierpniowym wyjechał, by objąć katedrę slawistyki na uniwersytecie Harvarda w Bostonie, jednym z czołowych uniwersytetów w USA.
Ludwik Cohn. Adwokat, obrońca w wielu procesach politycznych, a następnie radca prawny wydawnictw warszawskich. Wybitny działacz socjalistyczny sprzed wojny. Po wojnie za działalność w konspiracyjnej PPS-WRN trafił na ławę oskarżonych w procesie Pużaka i skazany. Uczestnik bitwy o Warszawę w 1920 roku i obrony stolicy we wrześniu 1939 roku, trzykrotnie odznaczony Krzyżem Walecznych. Jeniec oflagów. Działacz Klubu Krzywego Koła w latach 1956-1962.
Jacek Kuroń. Z wykształcenia historyk, z zainteresowań i powołania pedagog. Działacz harcerski. Dwukrotnie wyrzucony z PZPR: w 1955 i 1965 - wówczas ostatecznie. Uczestnicząc w założeniu KOR-u był już po dwóch procesach politycznych i po prawie 6 latach więzienia. Współpracownikami KOR-u byli też jego żona, Grażyna i syn, Maciej.
Edward Lipiński. Uczony, ekonomista i historyk myśli ekonomicznej, związany przez całe życie, od 1906 roku, z socjalizmem. Członek Polskiej Akademii Nauk i wielu zagranicznych, międzynarodowych towarzystw naukowych. 8
W czasie okupacji kierował podziemną pracą Szkoły Głównej Handlowej. W 1948 roku wraz ze znaczną częścią członków jawnej Polskiej Partii Socjalistycznej znalazł się w PZPR, a zakładając KOR był jedynym członkiem z legitymacją partyjną, którą odebrano mu dopiero po paru latach. Działacz Klubu Krzywego Koła w latach 1956-1962.
Jan Józef Lipski. Historyk literatury i krytyk, dr hab., żołnierz AK, uczestnik powstania’ warszawskiego, ranny, odznaczony Krzyżem Walecznych. Prezes i członek zarządu Klubu Krzywego Koła w latach 1957-1962, członek redakcji “Po prostu” /1957/, współredaktor Listu 34 w 1964 roku. Równie?, jego dzieci, Jan Tomasz i Agnieszka, uczestniczyły w ruchu KOR-owskim.
Antoni Macierewicz. Historyk, działacz harcerski, uczestnik ruchu studenckiego w 1968 roku, więziony wówczas przez kilka miesięcy. Związany z kręgiem starszoharcerskim “Gromada Włóczęgów”.
Piotr Naimski. Biochemik /w okresie istnienia KOR-u uzyskał tytuł doktorski/. Podharcmistrz, związany z “Gromadą”.
Antoni Pajdak. Adwokat, doktor praw. Legionista. Wybitny działacz Polskiej Partii Socjalistycznej i związków zawodowych w okresie międzywojennym. Członek władz cywilnych Polski Podziemnej, podstępnie aresztowany wraz z całym kierownictwem Polski Podziemnej przez władze sowieckie w 1945, następnie sądzony i więziony w Moskwie, wrócił do Polski w roku 1956.
Józef Rybicki. Filolog klasyczny, doktor, przed wojną dyrektor gimnazjum i liceum. Żołnierz 1920 roku, oficer AK, w 1944 komendant Kedywu Okręgu Warszawskiego. Członek komendy WiN. Wieloletni więzień w PRL. Kawaler Krzyża Srebrnego Virtuti Militari. Współpracownik Komisji Episkopatu do zwalczania alkoholizmu. Szczególnie ceniony w środowisku kombatanckim dalekim od oficjalnego związku ZBOWiD.
Aniela Steinsbergowa. Adwokatka. Obrończyni w wielu procesach politycznych, zwłaszcza robotników, jeszcze przed wojną. Odegrała dużą rolę w organizowaniu nacisku społecznego na władze PRL w sprawie wszczęcia po 1956 roku procesów rehabilitacyjnych żołnierzy AK i działaczy Polski Podziemnej, a następnie była adwokatem w tych procesach. Działaczka Polskiej Partii Socjalistycznej. Uczestniczyła w pracach Klubu Krzywego Koła.
Adam Szczypiorski. Historyk, profesor Instytutu Historii Kultury Materialnej PAN, specjalista w dziedzinie demografii historycznej. Działacz Polskiej Partii Socjalistycznej, a następnie PPS - dawnej Frakcji Rewolucyjnej. Zasłużony organizator polskiego szkolnictwa na Zachodzie po wojnie.
Ks. Jan Zieja. Przed wojną działacz społeczny, związany między innymi ze środowiskiem Lasek i działalnością oświatową “Wici”. W czasie okupacji - kapelan naczelny Szarych Szeregów, a w powstaniu warszawskim pułku “Baszta”. Kawaler Krzyża Srebrnego Virtuti Militari.
Wojciech Ziembiński. Redaktor techniczny i autor wielu prac z dziedziny użytkowej grafiki drukarsko-wydawniczej. W czasie wojny więzień hitlerowskich obozów pracy po schwytaniu go we Francji, gdy przedzierał się do Polskich Sił Zbrojnych w Wielkiej Brytanii. Działacz Klubu Krzywego Koła. We wrześniu 1977 r. opuścił KOR, by zostać działaczem ROPCiO.

Na podstawie broszury KOR (lata 80-te)

Keywords:  KOR członkowie założyciele opozycja PRL walka podziemie